آخرین مطالب وب سایت روستای مارکده

گزارش نامه 228 نیمه اردیبهشت 1400

قوم غضب      امروز یکی دو ساعتی، به منظور شرکت در مراسمی، توی مسجد نشسته بودم. مداحِ محلی مراسم، از آخوندی مارکده­ ای حاضر در مسجد، دعوت به سخنرانی کرد. آخوند پشت میکرفن قرار گرفت، هنوز در حال مقدمه چینی؛ از دست شیطان به خدا پناه بردن بود که آخوندی دیگر، غیر مارکده ­ای، از […]

گزارش نامه 227 اول اردیبهشت 1400

      هیچ ارتباطی با روح ندارد        زخارف جمع زُخرُف عربی است. زخارف یعنی زرق و برق، چیزهای دروغین، چیزهای غیر اصیل، ظاهر آرایی، هرچیز کم ارزش و یا بی ارزشی که آراسته شده.        من اولین ­بار این کلمه را از زبان آخوندهایی که برای روضه خوانی به مارکده می­ آمدند توی مسجد از […]
گزارش نامه 226- نیمه فروردین 1400

گزارش نامه 226 نیمه فروردین 1400

در آغاز باید به سه نکته اشاره کنم نکته ­ی اول اینکه ما آدم ­ها موجودات نیازمندی هستیم و زیست ما و زنده ماندن ما و سلامت جسمی و روانی ما بستگی به چگونگی تامین این نیازها دارد اگر یک حداقلی از این نیازهای ما برآورده نشود دچار درد، رنج، گرفتاری ­های روانی و حتی با مرگ روبرو خواهیم شد. نکته دوم اینکه منابعی که نیازهای فیزیکی و اجتماعی و روانی ما آدمیان را به دست می دهند محدود هست، کم هست و به راحتی به دست نمی ­آید و آنچه هم که بدست آمده خیلی آسان، و به دور از تبعیض و به اندازه نیاز، در اختیار همه قرار نمی­ گیرد، چگونگی بدست آوردن منابع مورد نیاز و نیز مقدار این منابع مورد نیاز که به دست می­­ رسد هم تعیین کننده در سلامت جسم و روان هست این دو نکته و یا موضوع، بسیار اساسی و حیاتی ­اند ندانستن، نشناختن و بی اعتنایی به آنها درد، رنج و مرگ را در پی دارد. نکته سوم این است که خوب زیستن هنر است و هر چیزی که هنر نام گرفت آموختنی است در کجا هنر خوب زیستن را باید آموخت؟ بدون شک در خانواده و در کنار پدر و مادر. در این هم تردیدی نیست که شخصیت ما در کودکی و در خانواده و در کنار پدر و مادر و با آموزه ­های پدر و مادر، شکل می ­گیرد شکل ­گیری شخصیت هریک از ما بستگی مستقیم به دانایی، مهربانی و سلامت روانی پدر و مادر و امکانات آنها دارد. هر یک از ما با توجه به شخصیت شکل داده شده در خانواده برای به دست آوردن منابع جهت رفع نیازهای خود در طول زندگی، روش­ هایی را بر می­گزینیم.

گزارش نامه 225 اول اسفند 99

هریک از ما دیده ­ایم، هنگام مرگ پدر و یا مادری، بعضی از فرزندان، بیشتر از بقیه و نیز بیشتر از حد معمول می ­گرید، بی ­تابی می­ کند، فریاد می ­کشد، خود را غمگین نشان می­ دهد، مرتب روی گورستان می ­رود و زاری می­ کند، گل می ­برد، شیرینی توزیع می­ کند، فاتحه می­ خواند، برای مراسم یادبود او جمعیت زیادی دعوت می­ کند، مفصل پذیرایی می نماید و خیرات فراوان می ­کند.

آخرین دیدگاه های وب سایت روستای مارکده

دیدگاهی برای نمایش وجود ندارد.

مارکده

(این مقاله را برای معرفی روستای مارمده در ماهنامه برمه نوشتم که چاپ نکردند)

      روستای مارکده یا مهرکده، واقع در کنار رودخانه زاینده­ رود، روبروی روستای قوچان واقع است. مارکده با مساحت ۳۲ هکتار درست در میان ۶ روستای انتهای شهرستان سامان، با 1730 نفر جمعیت، بزرگترین روستای بخش زاینده رود است و بیش از 250 سال هم قدمت دارد.

     واژه مارکده از نظر لغوی یعنی؛ محل و جای مار. نقل و قول­ های شفاهی هم درباره نام مارکده همین را می ­گوید. شادروان محمدمهریار محقق اصفهانی نظری متفاوت دارد ایشان در کتاب؛ فرهنگ جامع نام ­ها و آبادی­ های اصفهان، در صفحه 727 درباره نام محل­ هایی که ترکیبی از کلمه مار هست توضیح جامعی داده، بنابر نظر محمد مهریار کلمه­ ی مار، تغییر شکل داده شده کلمه مهر است. برابر این نظر، مارکده در اصل مهرکده بوده است.

      مارکده ویژگی­ های منحصر به فرد خود را داشته است یکی اینکه با مهاجرت و اسکان خانوارهای فنی و حرفه ­ای مثل آهنگر، دلاک، تختکش، پینه ­دوز، آسیابان، کوه ­بر، آخوند، کارگر ماهر متصدی اداره حمام عمومی و…یک مدنیتی درش شکل گرفته، و هم اکنون به وضوح این مدنیت را می ­توان در رفتارهای اجتماعی مردم حس و لمس کرد. به خاطر همین مدنیت، مارکده نقش روستای مرکزی را پیدا کرده و به روستاهای اطراف خدمات می­ داده است. همین ویژگی مدنیت، موجب شده که در بین چند روستا، بزرگترین حمام  و مسجد را منطبق با معماری روز در گذشته احداث کند که متاسفانه حمام قدیمی به دلیل بی توجهی مسئولان میراث فرهنگی در حال تخریب است.

      همیشه در روستای مارکده مکتب دایر بوده است که از روستاهای دیگر هم برای آموزش قرآن به اینجا می ­آمده ­اند.

   ویژگی دیگر مردمان مارکده ترکیب جمعیتی آن است بر خلاف روستای اطراف که یکدست از اقوام عشایر و ترک زبان ­اند، جمعیت مارکده تشکیل شده از مهاجران؛ عشایر، روستایی و شهری. به همین دلیل دو زبانه­ اند؛ ترک و فارس. ترک­ های مارکده هم بر خلاف ترک­ های منطقه که از ایل قشقایی هستند، از ایل شاهسون هستند.

       مارکده مردان و زنان بزرگی هم در خود پرورانده است که در زمان خود نام ­آور بوده و به روستا خدمات داده ­اند. ذکر نام همه میسر نیست به چند نفر اشاره می ­کنم. یکی کدخدا علی که اواخر قرن گذشته و اوایل قرن حاضر سال­ های متمادی کدخدای ده بوده و علاوه بر کدخدایی، نجار ده هم بوده است. بعد ملا­فیض­الله و ملا علیجان که از حدود 1315 تا 1342 کدخدای روستا بود­ه و روستا را مدیریت کرده ­اند. فیض­الله مرد با سواد و خطی زیبا داشته و اشعار و نیز سفرنامه ­ای هم از او بجای مانده است.  در سال 1342 سمت کدخدایی از سیستم اداری کشور حذف و انجمن ده انتخاب و مدیریت ده را به عهده گرفته است. اولین اعضا انجمن ده مارکده هم عبارتند از؛ غلامحسین خسروی، احمد عرب، مصطفی شاهسون، جواد عرب و فضل ­الله عرب.

    مکتب داران محلی و بومی روستا که سال ­های زیادی مکتب داشتند هم عبارتند از؛ اصغر از طایفه سبزعلی ­ها و جلال از طایفه حاج عباسی ­ها. از اوسا محمود آهنگر باید یاد کنم که آهنگر بسیار ماهری بوده و به اتفاق کدخدا علی که نجار ماهری بوده دو نفری با همکاری هم خیش و چوم  و دیگر ابزارها را می ­ساختند که در منطقه زبان­زد بوده است. از بانوی هنرمند روستا خانم فاطمه صغرا یاد می­ کنم که فرش بافی به دختران روستا یاد داد و همچون فرشته نجات، کمک بزرگی به رهایی مردم از فقر و تنگدستی کرد.

    از فضل­ا­لله عرب یاد می­ کنم که اولین آسیاب و چلتوک کوبی دیزلی در سال 42-1341 به مارکده آورد که در بین این 6 روستا کار بس بزرگی بود. از غلامحسین خسروی یاد می­کنم که در سال 46-47 توسط یک موتور دیزلی، روستا را برق ­رسانی کرد علاوه بر خانه­ ها، توی خیابان ­ها به تیر برق­ ها لامپ روشنایی نصب شد که باز در بین چند روستای منطقه کار بسیار درخشانی بود.

      از نورالله عرب یاد می­ کنم که به نمایندگی از مردم مارکده که در حال اعتصاب بر علیه ارباب بودند در سال 42 به شهرکرد فرستاده شد بخشدار و رئیس اداره کشاورزی را به مارکده آورد و کشاورزان مارکده توانستند بر ارباب پیروز شوند و صدی پنج بگیرند مارکده تنها روستایی در منطقه بود که چنین کار خطیری را انجام داد.

    از آقای عطاءالله شاهسون یاد می­ کنم که در تاسیس تعاون روستایی برای 6 روستا به مرکزیت مارکده نقش عمده­ ای داشت همچنین در تبدیل حمام عمومی قدیمی از خزینه­ ای به دوشی نقش مدیریت ایفا کرد به علاوه ایشان دارای قریحه شاعری هستند، سروده­ ها و نوشته­ های هم دارند.

     جا دارد از یک نیمه مارکده ­ای هم یاد کنم؛ احمد شاهپوری که در سال 44-1343 اولین بلندگو که با باطری کار می­ کرد از آبادان برای مسجد آورد که در بین چند روستا نوبر بود همچنین از ایشان اولین و قدیمی ­ترین عکس­ هایی از مارکده به یادگار مانده که مورد استفاده عموم است.

    از دو هنرمند نوازنده هم که سال­ ها با نوای ساز خود مردم را شاد کردند هم یاد می­کنم اوستاد قلی و اوستاد مهدی.

    و یاد می­کنم از سه جوان پر افتخار و گل سر سبد جوانان روستا که همچون نگین بر تارک روستا می ­درخشند؛ دکتر مصفی عرب، دکتر غلامرضا عرب و دکتر رسول شاهسون. 

     یکی از دستاوردهای همان مدنیتی که ذکر کردم انتشار نشریه روستایی به نام آوای مارکده بود که در هر 15 روز یک شماره انتشار می ­یافت. نشر آوای مارکده از 28 اردیبهشت 82 آغاز شد و علارغم همه­ ی سنگ­ اندازی­ ها، کارشکنی­ ها و مخالفت­ ها، به مدت 10 سال به صورت کاغذی منتشر شد و از آن به بعد به صورت الکترونیکی منتشر می ­شود. تا انجاییکه من پرس و جو کرده ­ام اولین نشریه روستایی در استان بوده است.

      ویژگی دیگر مارکده داشتن خیابانی بدون شیب و به طول تقریبی ۱۰۰۰ متر  که علاوه بر مسیر ارتباطی، محل مناسبی برای ایجاد بازار شده است و آن مدنیتی که در بالا ذکر شد امروز به عینه در این بازار می ­توان حس و لمس کرد. این بازار هم اکنون پر رونق و به مردم روستا و نیز مردمان روستاهای همجوار خدمات می ­دهد.

       مارکده دارای مهد کودک، پیش دبستانی، مدرسه ابتدایی و راهنمایی، مرکز بهداشتی درمانی، خانه بهداشت، مسجد بسیار زیبا و حسینیه، سالن ورزشی، پست بانک، ساختمان دهیاری در سه طبقه، سیستم جمع ­آوری زباله با کامیون تیپ فوتون و… می ­باشد.

      باید یاد کنم از زیرپا گذاشته شدن حق دهستان مارکده در چند سال قبل، که با اِعمال نفوذ فرد قدرتمندی در استانداری، حق دهستان مارکده به روستایی دیگر داده شد و تاسف ­بارتر از پایمال شدن حق ما، این بود که در میان مسئولان، زیر سایه همان فرد قدرتمند، گوش شنوای منصفی یافت نشد که فریادهای ما را بشنود.

     و اما، بزرگترین مشکل روستای مارکده عدم اجرای شبکه فاضلاب هست. این شبکه طراحی شده، نقشه برداری صورت گرفته، تامین اعتبار شده، زمین محل تصفیه­ خانه از طرف مردم به رایگان هدیه شده، پیمانکارش هم مشخص شده و آماده اجرا است. بهانه عدم اجرا، نوسانات ارزی است. از مسئولان تقاضا هرچه زودتر اجرای کار را داریم.

                                                        محمدعلی شاهسون مارکده